علی آقا واحد کیست ؟


واحد در جوانی عاشق دختری به نام زلفیه شد. ولی زلفیه علی جوان

را با همه ی احساسات پرخروش و عواطفی که مختص انسان هائی

با روحیات شاعرانه است تنها گذاشت. علی بعد از شکست در عشق

زندگی را طور دیگر می دید. و برای بیان دنیای تجرد خود به سرودن شعر روی می آورد.

دیندیر مَدی ای دل سَنی جانان، عجب اولدی

ائتدین نَه قَدَر ناله و افغان، عجب اولدی

یوُز دفع دئدیم وصل تمناسینه دوُشمَه

یاندیْردی سنی محنت هجران، عجب اولدی

دوران زندگی شاعر شاعر با تحولات و رخدادها و دگرگونی های مختلف

سیاسی و اجتماعی سپری شده است. قسمت های شمالی ارس و نواحی

قفقاز که در اثر بی لیاقتی های شاهان قاجار از دامن ایران جدا و به

روسیه ی تزاری الحاق شده، در ایام جوانی شاعر، دستخوش تحولات

اجتماعی و سیاسی غیر قابل پیش بینی می شود. انقلاب بلشویکی لنین

به دیار واحد می رسد و حکومت دیکتاتوری کمونیسم با نام اتحاد جماهیر شوروی

همه سرزمین های روسیه و قفقاز را تحت تسلط خود در می آورد. با آغاز

جنگ جهانی دوم و خود نمائی های استالین سبب حمله ی ارتش آلمان

به شوروی و اشغال اراضی آن می شود. در چنین شرایطی جوانان جمهوری

خود مختار آذربایجان... نیز به جبهه های جنگ با آلمان نازی اعزام می شوند

. واحد هر روز خبر کشته شدن هم ولایتی های خود را می شنود

و در تقبیح هیتلر چنین می گوید:

بیلدی عالم هیتلرین خائنلیگین، ادنا لیغیْن

یاغدیْریْر میلیونلا دونیا خلقی نفرت دوُشمنه

حاضیْریْق واحد، صداقتله وطن اوغروندا بیز

هر زمان گؤستَرمَگه قطعی جسارت دوشمنه

بعد از پایان جنگ استالین استبداد را به حدی رساند که هیچ کس جز

به خواست حکومت مرکزی قادر به تفکر و بیان نبود و صاحبان فکر و قلم

حق ابراز نظر در امور اجتماعی مخالف میل حکومت استالین را نداشتند.

در چنین اوضاع سیاسی علی آقا واحد در روزنامه ها و مجلات ترکی زبان

فعالیت می کرد و چاپ اشعارش تضمینی برای فروش نشریه بود.

و از آنجائیکه تعریف و تمجید از سیاست های حکومتی در رسانه ها،

باعث ایجاد یک تفکر همگون با حاکمیت در جامعه می شود،

علیهذا حکومت کمونیستی نیز سیاستی را در مدیریت رسانه ای پیش گرفته بود

که تعریف و تمجید از استالین و خط فکری و سیاست های وی،

به ابزاری برای ترقی و ارتقاء مقام و مال اندوزی برای دنیا طلبان شده بود

و اکثر نویسندگان و ادبا قلم خود را در خدمت مجیز گویی به استالین

و مداحی از حاکمیت کمونیستی به کار گرفته بودند.

در چنین حالی واحد هرگز نخواست شعر خود را به دروغ و تملق آلوده کند

و بر اثر همین رفتار کار خود را در مطبوعات از دست داد و علیرغم مراجعات

مکرر ماموران حکومتی حاضر به همکاری و تعریف از حکومت

کمونیستی و استالین در نشریات نشد. یکی از کسانی که به دستور استالین

در جمع هیئات حاکمه ی باکو منصوب شده بود فردی به نام میر جعفر باقر اوف بود

که به مرد خون آشام و جلاد معروف بود. وی چنان کرده بود که واحد تحت فشار

مالی قرار گرفته و زندگی را به سختی می گذراند.

علی آقا واحد در هفتاد سالگی به سال 1965 میلادی چشم از جهان فرو بست.

او تا آنجا مورد غضب عمال حکومت کمونیستی شوروی قرار داشت

که وقتی در اتاق مخروبه اش جان سپرد دوستداران و علاقمندانش از ترس

مامورین حکومتی جنازه اش را مخفیانه به قبرستان انتقال دادند.

چون خوف این را داشتند که به دلیل کینه ورزی اجازه ی دفن جنازه ی واحد را در باکو ندهند

. جسم او رفت ولی روحش از این شاد بود که اشعارش در این جهان خواهند

زیست تا ذوق های ادبی را سیراب کنند.

پرفسور بیگدلی در مرگ شاعر می نویسد:

خبر مرگ استاد غزل «واحد» را شنیدم و به خانه اش رفتم.

جنازه اش در داخل یک تابوت چوبی قرار داشت که با یک جاجیم

کهنه پوشانده شده بود. محل زندگی واحد یک اتاق تنگ و تاریک و محقر بود.

شعر زیر یکی از سروده های استاد علی آقاواحد می باشد:

سالدی هیجران اودونا اول بت مه پاره منی

ائیله دی زولفوتک هیجرینده گونو قاره منی

درد طغیانیمه بیجا یئره زحمت چکمه

تاری شاهددی طبیب اؤلدورو بو یاره منی

قیلدی کونلوم قوشونو حلقه زولفونده اسیر

وار خیالی چکه منصور کیمی داره منی

سرکویوندا وطن قیلمیش ایدیم دیلدارین

اوزدو وصلیندن الیم ائیله دی آواره منی

من تک عالمده غم و درده گرفتار اولسون

کیم کی حسرت قویوب اول مهوش دلداره منی

سن بو حسنیله زلیخای جهانسان ای مه

نولا عشقین چکه یوسف کیمی بازاره منی

واحدا زولف نیگاریم اینجه لدی تنیم

کیم گؤرو بنزه دیر اول زولفده بیر تاره منی

/ 9 نظر / 7 بازدید
همون اولی

تشکر از لطف وتوجه شما فکر نمی کنم کسی باشد که با نوا ها وموسیقی آذری آشنا باشد واز اشعار این شاعر استفاده نکرده باشد یا نشناسد .فکر واندیشه ایشان وپند واندرز های ایشان انسان را مجبور می کند تا یادی از این هم وطن سابق وهمسایه امروز مان بکنیم روحش شاد

سید

[گل]سلام بمن سر بزن

سید

[گل]سلام بمن سر بزن

سید

[گل]سلام به وبلاگم سر بزن

همون اولی

تو بهترين ، زيباترين ، مهربون ترين، خوش تيپ ترين، دوست داشتني ترين، با شخصيت ترين دوستي که داري: منم

همون اولی

دیشب گربه ها همه جیگر ها رو خوردن ! هستی یا خوردنت !!!؟؟ نگران گربه ای هستم که تو رو میخوره ! آخه طفلکی مسموم میشه !!!

همون اولی

اي با صفا /تورا زنم صدا /هر روز مي دهم ندا /اگر داشتي وفا /اس ام اس ميدادي گدا

همون اولی

اگه کسي بهت گفت خوشگل, اول يه لبخند ملايم بزن بعد با مشت بزن تو چشمش تا ديگه مسخرت نکنه

سالاملار حورمتلی محمد تقی وضیفه فرد جنابلاری اللره ساغلیق سایین دیلداشیم.یازغیلارینیز علی آقا واحد ه گورا اوره ییمه یاتدی.ساغ اوللاریم سونولور. غزل اوجاغیندا یولونوزو گوزله ییرم حورمتله :متحیر